Türkiye’de Doğalgaz Kullanımı

Cumhuriyet Üniversitesi Makine Mühendisli?i Enerji Tasarrufu ve Uygulamalar? dersinde Saadettin Öztepe, Süleyman Gürsoy, Musa Özdemir arkada?lar?m?z?n yapm?? oldu?u Türkiye’de Do?algaz Kullan?m? ve Uygulamalar? ile ilgili sunumu sizlerle payla??yorum.Konular a?a??da s?ras?yla verilmi?tir.Yaz?lar? kopyala yap??t?r yap?yorsak lütfen yorum k?sm?ndan Saadettin Öztepe, Süleyman Gürsoy, Musa Özdemir arkada?lar?m?za te?ekkür edelim.

Do?algaz Nedir?

Do?al gaz, yeryüzünün alt katmanlar?nda petrole benzer bir biçimde olu?an yan?c? özelli?i olan tabii bir gazd?r.Do?al gaz?n bile?iminde %95 METAN gaz? bulunur. Kokusuz, renksiz, zehirsiz ve havadan hafiftir. Güvenlik aç?s?ndan kolayca fark edilebilmesini sa?layabilmek için özel olarak kokuland?r?lmaktad?r.

Dünyada Do?algaz

  • Çe?itli kimyasal ürünlerin ba?l?ca hammaddesi olan do?al gaz dünya enerji tüketiminin önemli bölümünü kar??lamaktad?r. Do?al gaz?n geçmi?i yüzlerce y?l öncesine dayanmaktad?r.
  • Tarihsel kaynaklar do?al gaz?n ilk kez M.Ö. 900 ler de Çin’de kullan?ld???n? göstermektedir.
  • Ta??nmas?, i?lenmesi ve stoklanmas? kolay olan do?al gaz?n yayg?n kullan?m? ise 1790’da ?ngiltere’de ba?lad?.
  • Boru hatt? ta??mac?l???yla birlikte 1920’lerde artan do?al gaz kullan?m? 2. Dünya sava??ndan sonra daha da geli?ti.
  • Do?al gaz enerji üretim sektöründe ilk kez Amerika da kullan?lmaya ba?lad?. 1950’li y?llarda do?al gaz?n dünyada enerji tüketimindeki oran? %10’u geçmiyordu.

Türkiye’de Do?algaz

  • Türkiye’de do?al gaz?n varl??? 1970 y?l?nda K?rklareli Kumrular bölgesinde tespit edilerek, 1976 y?l?nda P?nar hisar Çimento Fabrikas?’nda kullan?lmaya ba?land?.
  • 1975 y?l?nda Mardin Çamurlu sahas?nda bulunan do?al gaz, 1982 y?l?nda Mardin Çimento Fabrikas?’na verildi.
  • Kaynaklardaki rezervlerin s?n?rl? olmas? tüketimin geni?lemesini önledi.
  • Ülkemizde Do?al Gazla ?lgili Çal??malar?n Geçmi?i ?ncelendi?inde, Konuyla ?lgili ?lk Çal??malar?n, 1983 Y?l?nda BOTA? Genel Müdürlü?ünce Yap?lan “Do?al Gaz Talep Ve Temin” konulu ara?t?rma oldu?unu görmekteyiz. Bu çal??may?, Eylül 1984’de Sovyetler Birli?i ile do?al gaz al?m?n? öngören anla?man?n imzalanmas?, 1986’da ?se BOTA?’la Sovyet Soyuz Eksport Kurulu?unun 25 y?ll?k süreli, 1990’l? y?llar içinde y?lda 5-6 milyar m3’e ula?mas? öngörülen do?al gaz ithalat?n? konu alan ticari anla?man?n imzalanmas? izlemi?tir.

Kentsel Düzeyde Do?algaz Kullan?m?

  • Do?al gaz ?ehir içi evsel ve ticari olarak ilk kez 1988’de Ankara’da kullan?ld?. 1992 y?l?nda ?stanbul’da, Bursa’da, Eski?ehir’de, ?zmit’te do?al gaz pazar? geni?ledi.
  • 1988 y?l?nda Ankara’da ego genel müdürlü?ünce ve ?stanbul’da ?gda? genel müdürlü?ünce, bu kentlerin kent içi do?al gaz ?ebekelerinin yap?m? amac?yla uluslararas? ihalelere ç?k?lm??t?r.Bu ihalelerin de?erlendirilmesi sonucunda, Ankara’da dan??man firma olarak British Gas, müteahhit firma olarak da ?ngiliz Amec firmas? ile Türk Kutluta? ortak giri?imi, ?stanbul’da ise dan??man firma olarak Frans?z Sofregas , müteahhit olarak da Frans?z Sae firmas? ile Türk Alarko ortak giri?imi görevlendirilmi?tir.
  • Türkiye’de kentsel düzeyde do?al gaz kullan?m?n? amaçlayan bu ilk kentsel dönü?üm projesi yap?m sürecinde büyük farkl?l?klar göstermi?tir. Ankara projesi esas olarak mevcut havagaz? ?ebekesinin rehabilitasyonu, ve takviyesini esas alm??t?r. ?stanbul’da ise, mevcut havagaz? ?ebekesinin “rantabl olmad???” gerekçesiyle ?slah?ndan vazgeçilmi? ve tamamen yeni bir da??t?m ?ebekesi in?as? esas al?nm??t?r.
  • ?ki proje aras?nda di?er bir önemli fark ise, Ankara’da gaz?n da??t?m?n?n sektörler itibar? ile yap?lmas?, ?ebeke yap?m? biten mahallelere gaz verilmesi sonucu, yap?m çal??malar?na ba?lanmas?ndan k?sa bir süre sonra, do?al gaz kullanmaya ba?lanm??ken, ?stanbul’da semtlere gaz verilebilmesi için bütün ?ebekenin yap?m?n?n bitmesi beklenmi?tir.
  • ?ki proje aras?nda di?er bir temel farkl?l?k da, Ankara Projesinde, ?ngiliz standart ve uygulama kurallar?n?n, ?stanbul Projesinde ise Frans?z standart ve uygulama kurallar?n?n esas al?nmas? olmu?tur.

Do?algaz?n Özellikleri

  • Do?al gaz renksiz ve kokusuz bir gazd?r.
  • Do?al gaz 1.cil enerjidir,ç?kt??? haliyle kullan?l?r.
  • Do?al gaz içerisinde yanmayan hiçbir madde yoktur.
  • Emniyetli, patlama riski daha az olan bir gazd?r.
  • Kükürt ve kükürtlü maddeler olmad??? için SO2 gibi zehirli gaz aç??a ç?karmaz.
  • Tam yanma sa?lanamazsa CO gaz? ortaya ç?kar.
  • Do?al gaz zehirli de?ildir.
  • Yak?lmas? için ön haz?rlama ve depolama gerektirmez.
  • Homojen bir kar???ma sahip olmas?ndan dolay? yanma verimi yüksektir.(%95_ %99)
  • Do?al gaz?n özgül a??rl??? 0,55 civar?ndad?r, ayn? hacimdeki havadan yar? yar?ya daha hafiftir.
  • Do?al gaz?n tutu?ma s?cakl??? 650 oC
  • Do?al gaz?n alev h?z? 0,36 m/s
  • Do?al gaz?n üst ?s?l de?er aral???: 9360 kcal/m3 — 8750 kcal/m3 = 11 kwh/m3
  • 1 m3 gaz?n yanmas? sonucu 8250 kcal aç??a ç?kar.

Do?algaz?n Kullan?m Alanlar?

  • Konutlarda ?s?nma ve so?utma amaçl?
  • Konut ve ticarethanelerde büyük ocak ve f?r?nlarda pi?irme amaçl?
  • Ticari sektörde ?s?nma amaçl?
  • Endüstriyel sektörde yak?t ve proses girdisi olarak
  • Elektrik ve ?s? üretiminde
  • Ula??m sektöründe yak?t olarak
  • Radyal ?s?tma ve do?algazl? ev aletlerinin çal??t?r?lmas?nda kullan?lmaktad?r.

Do?algaz?n Di?er Yak?t  Türlerine Göre Avantajlar?

  • Daha ucuz olmas?
  • Çevre dostu olmas?
  • Kullan?m? kolay ve temiz olmas?
  • Is?l verimlili?inin yüksek olmas?
  • Güvenli bir altyap?ya sahip olmas?
  • Do?al gaz tesisat? ve cihazlar? dü?ük bas?nçla çal??t??? için LPG tüpleri gibi patlama tehlikesi ve bas?nçl? parça tesiri yoktur.
  • Do?algazda yanma için hava gereksinimi en azd?r. Bu oran kömürde yüzde 20-30, fuel-oil de yüzde 10-20, do?algazda ise yüzde 5-10’dur.
  • Kurum, is gibi at?k ürünleri olmad??? için ?s? transfer yüzeyleri temiz kal?r.
  • Tesis çok az bak?m ve denetleme gerektirir.
  • Temiz olmas? ve içerisinde kükürt bulunmamas?ndan dolay? bir çok sanayi sektöründe do?rudan kullan?labilmesi, hem sistem veriminin hem de ürünün kalitesinin artmas?n? sa?lar.
  • Ham petrole alternatif bir yak?t olarak d?? kaynakl? enerji çe?itlili?i aç?s?ndan stratejik bir avantaj sa?lar.
  • Ayr?ca boru hatlar?yla kullan?c?ya kadar iletildi?i için yak?t?n ta??nmas? için gerekli enerjinin tamam?ndan tasarruf edilir ve karayollar?nda ta??y?c? araç yükünü azalt?r.

En Ekonomik Yak?t Do?algaz

Yak?t Kar??la?t?r?lmas?

120m2 kullan?m alan?na sahip bir konutun ?s?t?lmas?nda kömür, mutfak ve s?cak su ihtiyac?nda tüp kullan?ld???nda bir y?lda ödenecek tutar:
2.5ton ithal kömür tüketimi: (2.5×1.84×350$) 1610TL
Mutfak için her ay 1adet tüp tüketimi: (12×65) 780TL
Banyo ve s?cak su için y?ll?k 6 adet tüp tüketimi: 390TL
KÖMÜRE TÜPE ÖDENEN TOPLAM BEDEL: 2780TL
Ayn? konutun ?s?t?lmas?nda, mutfak ve s?cak su ihtiyac?nda do?algaz kullan?l?rsa…
Is?nma için y?ll?k 1500m3 do?algaz tüketimi: (1500×0,653) 980TL
Mutfak banyo ve s?cak su için y?ll?k 380m3 do?algaz tüketimi: 248TL
DO?ALGAZDA ÖDENEN TOPLAM BEDEL(Is?nma, s?cak su, mutfak kullan?m? dahil) 1208TL
B?R YILDA TASARRUFUNUZ !!! 1572TL
NOT: S?DA?’?n belirledi?i do?al gaz birim fiyat? kullan?lm??t?r.

En Çevreci Yak?t Do?algaz

  • Tüm dünyada çevreye at?lan zararl? maddelerin insanlara,di?er canl?lara ve do?aya verdi?i zararlar göz önüne al?narak çevre bilinci geli?mi?,buna paralel olarak da ?s?nmadan kaynaklanan ve insan-çevre sa?l???n? tehdit eden zararl? kat? yak?tlar yerine daha temiz ve çevreci olan,do?aya ve insana zarar vermeyen do?al gaz?n kullan?m? h?zla yay?lm??t?r.
  • Ülkemizde de do?al gaz?n yayg?nla?mas? ile do?al gaz kullanan ?ehirlerde hava kirlili?i h?zla azalm??, ?ehirler temiz ve ya?anabilir hale gelmi?tir.

Dünya’da Do?algaz Rezervleri

Bir çok aç?dan oldukça önemli bir birincil enerji kayna?? olan do?al gaz?n Dünya üzerindeki rezerv da??l?mlar?na bak?ld???nda Orta Do?u’nun toplam dünya rezerv miktar? olan 177.36 Trilyon m3 do?al gaz?n %41.3’üne sahip oldu?unu ve Eski Sovyetler Birli?i bölgesi ile birlikte ba?? çekti?ini görmekteyiz. Ba?ka bir deyi?le dünya üzerindeki ispatlanm?? do?al gaz rezervlerinin %72’ye yak?n bir k?sm? Orta Asya Cumhuriyetlerini ve Rusya Federasyonunu’da içine alan Eski Sovyetler Birli?i Bölgesi’nde ve Orta Do?u’da bulunmaktad?r.

Türkiye’deki Potansiyeli Kan?tlanm?? ve Muhtemel Havzalar

Türkiye’de Sismik Hatlar? ve Kuyu Yerlerini Gösteren Harita

Türkiye’deki Arama Faaliyetleri (Kara)

  • Türkiye genelinde arama ve sondaj faaliyetleri yetersizdir.
  • Ülkemiz ko?ullar?nda yo?un arama yap?ld??? kabul edilebilecek, 30.000 km2 yüz ölçüme sahip Trakya Baseni’nde bile, 2009 y?l? sonu itibariyle, toplam sondaj say?s?, kuyular dahil 737 dir. Amerika’da ise ayn? büyüklükte bir arama alan?nda 10.000’ den fazla kuyu kaz?lmaktad?r.
  • Güneydo?u Anadolu Bölgesi’ndeki sondajlar ?imdiye kadar petrol hedefli yap?lm??. S?? ve derin olu?umlarda do?al gaz hedeflenebilir.
  • Kara alanlar?nda, Trakya ve Güneydo?u Anadolu d???nda kalan, iç ve k?y? basenlerde, jeolojik jeofizik veriler çok yetersiz olup, arama çal??malar? yo?unla?t?r?lmal?d?r.

Türkiye’deki Arama Faaliyetleri (Deniz)

  • Denizlerde yüksek teknoloji gerektirmesi ve maliyetlerin yüksek olmas? sebebi ile arama ve sondaj faaliyetleri k?s?tl? kalm??t?r.
  • Üç taraf?m?z?n denizlerle çevrili ve 8.300 km k?y? ?eridimizin olmas?na ra?men 40 y?l? a?k?n süre içerisinde yakla??k 50 adet arama ve üretim kuyusu aç?lm??t?r.
  • Yeterli arama faaliyetleri için, teknik ve mali konular d???nda, k?ta sahanl??? anla?mazl?klar?n? giderecek diplomatik çözümlerin de ortaya konmas? gerekmektedir.

Türkiye’de Do?algaz Rezervleri

2002 – 2010 Dönemi Do?algaz Üretimi

2010 y?l? itibariyle do?algaz üretimimiz 726 milyon m3 , ortalama günlük üretim 2 milyon m3 olarak gerçekle?mi?tir, üretimin tüketimi kar??lama oran? %2 dir.

Birincil Enerji Üretim – Tüketim Durumu (2007)

Do?algaz Nas?l Geliyor?

  • Ülkemize ?u anda üç ayr? noktadan boru hatlar? ile do?al gaz gelmektedir.Bunlardan Trakya ve Karadeniz üzerinden gelen hatlarla Rusya’dan al?nan gaz, Do?u Anadolu Hatt? ile de ?ran’dan al?nan gaz Türkiye’ye ula?maktad?r.Ayr?ca Tekirda? Marmara Ere?li de bulunan s?v?la?t?r?lm?? do?al gaz (LNG) santrali ile de ayn? boru hatt? sistemine Nijerya ve Cezayir’den s?v?la?t?r?lm?? olarak al?nan do?al gaz verilmektedir.BOTA? taraf?ndan in?a edilmi? olan ve i?letilen ulusal iletim ?ebekesi vas?tas?yla do?al gaz ?ehrimize ve ülkemizin birçok yerle?im birimine ula?t?r?lmaktad?r.
  • BOTA? iletim hatlar?n?n bulundu?u birçok ?ehrimizde sanayi kurulu?lar? da do?al gaz kullan?lmaktad?r.

Türkiye’nin Gaz Al?m Anla?malar?

Bakü – Tiflis Ceyhan Boru Hatt?

  • Sovyetler Birli?i döneminde, birli?e hakim ülke Rusya idi. Özellikle Hazar Denizi çevresinde üretilen petrol ve do?algaz?n dünya pazarlar?na ç?k???n? sa?layan boru hatlar? hep Rusya’dan geçiyordu. Böylelikle Rusya; Kafkasya ve Orta Asya’daki devletlerin enerji konusunda ba??ms?z hareket etme kabiliyetlerini büyük ölçüde s?n?rlam?? oluyordu.
  • 1989 y?l?nda Bakü-Ceyhan boru hatt? olarak planlanan proje 1991’de Azerbaycan’?n ba??ms?zl???n? ilan etmesiyle kesintiye u?rar.
  • Bakü – Ceyhan boru hatt? ile ilgili en önemli geli?melerden biri Kas?m 1999’da ?stanbul’da yap?lan Avrupa Güvenlik ve ??birli?i Örgütü konferans?nda ya?an?r. Türkmenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan ve Türkiye devletlerinin liderleri, imza töreniyle bu hatt?n arkas?nda durduklar?n? aç?klarlar ve hatt?n ismi Bakü – Tiflis – Ceyhan olarak de?i?tirilir.
  • Azerbaycan’?n Ermenistan’la ya?ad??? problemler yüzünden, Bakü – Ceyhan boru hatt?n?n güzergah? Gürcistan üzerinden geçerek uzam?? ve toplamda 1760 kilometreyi bulmu?tur.
  • Y?ll?k 50 milyon ton kapasitesi olmas? beklenen hatt?n üzerinde 51 adet blok vana istasyonu ve 6 adet pompalama istasyonu (4 adet Ana Pompa ?stasyonu, 2 adet Pig ?stasyonu) bulunmaktad?r.
  • Bu projede çal??an toplam insan i?gücü 12.074 ki?idir.
  • BTC’?n toplam maliyeti yakla??k 3 milyar dolar civar?ndad?r.

Nabucco Boru Hatt?

Ankara’da 13 Temmuz 2009’d hükümetler aras?nda imzalanan anla?mayla ba?lam??t?r, Türkiye’den AB ülkelerine do?al gaz ta??mak amac?yla yap?lmas? dü?ünülen uzun geçi?li bir boru hatt? ta??mac?l??? projesidir. Avrupa’n?n en büyük do?al gaz tedarikçisi konumundaki Rusya’dan yap?lan sevkiyata alternatif olmas? amac?yla daha çok ABD ve AB taraf?ndan desteklenmektedir.

Türkiye’den ba?layacak olan 3,300 km’lik bir boru hatt?n?n in?as?na 2010’da ba?lanaca?? duyurulmu?tur. Proje 2002 y?l?nda BOTA? (Türkiye) taraf?ndan ba?lat?lm??t?r. Türkiye’den ç?kt?ktan sonra terminal ülke Avusturya’ya kadar s?ras?yla Bulgaristan, Romanya ve Macaristan’dan geçecek boru hatt? ortaklar? e?it hisse ile BOTA? (Türkiye), Bulgargaz (Bulgaristan), Transgaz (Romanya), MOL (Macaristan), OMV (Avusturya) ve RWE (Almanya)’dir. 2020 y?l?nda 31 milyar metreküp do?algaz ta??yaca?? varsay?lan hat, ayn? zamanda AB’nin Trans-Avrupa Enerji Hatt?’n?n bir parças? olarak öngörülmekte olup fizibilite ve mühendislik çal??malar? için AB fonlar?ndan da faydalan?lm??t?r. ?lk hesaplara göre toplam maliyet 4.6 milyar Euro’dur.

Mavi Ak?m Projesi

Gaz boru projelerin de en çok isim yapan MAV? AKIM projesi de Rusya’n?n arz güvenli?ini sa?lamak amac? ile Türkiye ile birlikte projelendirdi?i dünyan?n en derin boru dö?eme projesidir. 1997 de ba?lanan proje 2002 tarihinde bitirilmi?tir. Yakla??k 3 milyar 300 milyon dolara mal olan 1200 kilometrelik boru hatt?n?n 380 kilometresi, Karadeniz’in alt?ndan geçmektedir. Deniz alt?ndaki boru hatt?, 2 bin 140 metre derinlikledir. Samsun’da, aç?l???n yap?ld??? Durusu Ölçüm ?stasyonu’nda Türkiye’ye ula?an do?al gaz, buradan bir uzatma hatt?yla K?r?kkale üzerinden Ankara’ya ula?maktad?r.

Türkiye’nin Gaz Tedarik Kaynaklar?

Do?algaz Depolama

  • Do?al gaz?n yeralt? ortamlar?na (rezervuarlar?na) depolanmas?nda temel amaç mevsimsel tüketim farkl?l?klar?n? gidermektir. Do?al gaz, talebin dü?ük oldu?u dönemlerde depo ortam?na bas?l?p ihtiyac?n yüksek oldu?u dönemlerde ise depodan geri üretilir. Bunun yan? s?ra a?a??da s?ralanan ikincil amaçlar için de do?al gaz depolanmaktad?r:
  • Gaz arz?ndaki teknik bir sorundan kaynaklanan aksamalara kar?? stratejik rezerve sahip olmak,
  • K?? döneminde görülen k?sa süreli a??r? talepleri kar??lamak,
  • Yaz döneminde elektrik üretiminde olu?an a??r? talepleri kar??lamak,
  • Sözle?me yükümlülüklerindeki dengeyi sa?lamak (al ya da ödeye ili?kin cezai hükümlerden kurtulabilmek),
  • Boru hatt? sistemlerindeki ak??? dengelemek,
  • Fiyat dalgalanmalar?n? azaltmak.
  • Depolama Tesislerinin toplam depolama kapasitesi 2,661 Milyar Sm3 olup, bunun 2,1 Milyar Sm3’ü BOTA?’a tahsis edilmi?tir. 561 Milyon Sm3’lük yedek kapasitemiz, EPDK’n?n Silivri Yeralt? Do?al Gaz Depolama Tesislerinden, 2012 y?l?ndan itibaren do?al gaz ithalat ve toptan sat?? lisans?na sahip firmalara e?it ve tarafs?z ?artlarda kulland?r?lmaya ba?lanacakt?r.

 Philip Rivers Jersey

Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

do homework for money
Please Do my school work!
Pay someone to write a research paper


Where to Get a Resume Done Professionally


Do My Online College Class
pay someone to write my resume
pay someone to write my resume


Pay someone to write a research paper

do homework for money

Please Do my school work!

Do My Online College Class


Where to Get a Resume Done Professionally